Bent u in een Pools testament overgeslagen, of vermoedt u dat een woning vlak vóór het overlijden is weggeschonken? Dan is het verschil tussen "erfgenaam zijn" en "een geldvordering hebben" beslissend. Deze pagina beantwoordt de vragen die wij hierover het vaakst krijgen.
Wat is zachowek eigenlijk?
Zachowek is de Poolse legitieme portie. Het is geen mede-eigendom van de erfenis en geen recht op een specifiek goed, maar een geldvordering tegen de erfgenamen (en in bepaalde gevallen tegen begiftigden). U wordt er dus geen mede-eigenaar van de woning door; u krijgt een aanspraak op een geldbedrag.
Wie kan zachowek eisen?
Recht op zachowek hebben de naaste verwanten die zonder testament zouden hebben geërfd: de afstammelingen, de echtgenoot en — bij gebreke van afstammelingen — de ouders. De aanspraak bedraagt in beginsel de helft van wat die persoon bij versterf zou hebben gekregen; voor wie minderjarig of duurzaam arbeidsongeschikt is, twee derde.
Hoe wordt het bedrag berekend?
De berekening verloopt in stappen: eerst wordt de waarde van de nalatenschap bepaald, vervolgens worden bepaalde schenkingen daarbij opgeteld, en pas daarna wordt het aandeel berekend. Juist die optelling van schenkingen is vaak het strijdpunt — en daarover is de Poolse rechtspraak recent verfijnd.
Welke schenkingen tellen mee — en welke niet?
Niet elke schenking telt. Naar Pools recht worden schenkingen die meer dan tien jaar vóór het openvallen van de nalatenschap zijn gedaan aan personen die geen erfgenaam zijn en niet tot zachowek gerechtigd zijn, niet meegeteld. Dat begrenst de optelling aanzienlijk.
Tegelijk geldt het omgekeerde: de naam van een overeenkomst is niet altijd beslissend. Een prijs onder de marktwaarde verandert een verkoop echter niet vanzelf in een schenking. De rechter beoordeelt alle omstandigheden, waaronder de omvang en de economische betekenis van het onbetaalde voordeel. De feitelijke vermogensverschuiving telt, niet het etiket.
Bij grotere vermogens kan ook een familiestichting (fundacja rodzinna) een rol spelen; daarvoor gelden afzonderlijke regels voor het meetellen van vermogen.
Veelvoorkomende misverstanden
- "Ik sta niet in het testament, dus ik krijg niets." Onjuist: ondanks onterving kan een zachowek-aanspraak bestaan.
- "Zachowek betekent dat ik mede-eigenaar van het huis word." Onjuist: het is een geldvordering, geen zakelijk recht.
- "Een schenking van lang geleden telt sowieso mee." Niet zonder meer — zie de tienjaarsgrens hierboven.
- "Een koopcontract sluit een zachowek-claim uit." Niet als het in feite een schenking was.
Termijnen
Een zachowek-vordering verjaart in beginsel na vijf jaar. Wanneer die termijn begint te lopen, hangt af van tegen wie de vordering zich richt; reageer daarom niet te laat en laat uw positie vroeg beoordelen.
Wat wij doen
Wij stellen vast of u tot de kring van rechthebbenden behoort, reconstrueren de berekeningsbasis (nalatenschap plus relevante schenkingen), waarderen vastgoed en aandelen, en bepalen tegen wie en voor welk bedrag de vordering zich richt — desgewenst gevolgd door onderhandeling of procedure.
Gerelateerde onderwerpen
- Erfrecht in Polen voor Nederlanders
- Een erfenis verwerpen in Polen
- Advocaat in Polen voor Nederlanders
- Echtscheiding en alimentatie in Polen
- Echtscheiding zonder schuldvraag in Polen
- Alimentatie voor een kind in Polen
Volgende stap
Neem contact op
Veelgestelde vragen
Is zachowek hetzelfde als erfgenaam zijn?
Nee. Het is een geldvordering, niet automatisch mede-eigendom van de nalatenschap.
Tellen oude schenkingen mee?
Niet altijd. Schenkingen van meer dan tien jaar geleden aan personen die geen erfgenaam en niet tot zachowek gerechtigd zijn, worden naar Pools recht niet meegeteld.
Kan ik dit vanuit Nederland regelen?
Ja, grotendeels op afstand met een volmacht.