Erft u van familie in Polen, of laat een overledene daar een woning, een bankrekening of schulden na? Dan rijzen meestal drie vragen tegelijk: welk recht geldt, wie de erfgenamen zijn, en of de nalatenschap meer waard is dan ze kost. Deze pagina legt de hoofdlijnen uit en laat zien waar Nederlandse erfgenamen het vaakst vastlopen.
Welk recht bepaalt de erfenis — Pools of Nederlands?
Sinds 17 augustus 2015 geldt binnen vrijwel de hele EU de Europese Erfrechtverordening (nr. 650/2012). De hoofdregel wordt vaak verkeerd begrepen: niet de nationaliteit, maar de laatste gewone verblijfplaats van de overledene bepaalt welk recht op de hele nalatenschap van toepassing is. Woonde uw familielid in Polen, dan geldt in beginsel Pools erfrecht — ook voor bezittingen elders. Had de overledene in een testament daarentegen gekozen voor het recht van zijn nationaliteit, dan kan die keuze voorgaan.
Voor Nederlandse erfgenamen betekent dit twee dingen. Ten eerste loont het om vroeg vast te stellen welk recht geldt, want dat bepaalt de erfgenamen, de verdeling én de termijnen. Ten tweede kan Pools vastgoed of een Poolse bankrekening aanvullende stappen in Polen vereisen. Of daarvoor een afzonderlijke Poolse procedure nodig is, hangt af van de internationale bevoegdheid, het toepasselijke recht en de beschikbare documenten.
Wie erft er volgens Pools recht?
Is er geen testament, dan volgt Pools recht een vaste volgorde. In de eerste groep erven de echtgenoot en de kinderen samen; het aandeel van de echtgenoot bedraagt daarbij ten minste een kwart. Zijn er geen kinderen, dan komen de echtgenoot, de ouders en de broers en zussen in beeld. Een testament kan van deze volgorde afwijken, maar neemt de aanspraak op een legitieme portie (zachowek) van de naaste familie niet weg — zie onze aparte pagina daarover.
Met of zonder testament
Een Poolse erfopvolging wordt doorgaans bevestigd via een notariële akte van erfopvolging (akt poświadczenia dziedziczenia) of via een rechterlijke beslissing (stwierdzenie nabycia spadku). Voor erfgenamen in het buitenland is de notariële weg vaak sneller, maar niet altijd mogelijk — bijvoorbeeld bij een geschil of bij onbekende erfgenamen. Welke weg passend is, hangt af van de concrete situatie.
Schulden: waarom de vorm van aanvaarding telt
Veel Nederlanders denken dat zij na een Poolse erfenis automatisch met alle schulden van de overledene opgezadeld zitten. Sinds een wetswijziging klopt dat niet meer. Legt een erfgenaam binnen de termijn geen verklaring af, dan geldt sinds 18 oktober 2015 dat de nalatenschap wordt aanvaard onder voorrecht van boedelbeschrijving (przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza): de aansprakelijkheid voor schulden is dan beperkt tot de waarde van de nalatenschap zoals vastgesteld in de boedelbeschrijving (wykaz/spis inwentarza). Wie zeker weet dat er vooral schulden zijn, kan de nalatenschap nog steeds verwerpen; wie twijfelt, kan de boedelbeschrijving juist gebruiken om risico te begrenzen.
Het Europees erfrechtcertificaat
Om Poolse erfgenaamrechten elders te laten erkennen, bestaat het Europees erfrechtcertificaat. Daarmee legitimeert u zich bij banken, registers en instanties als erfgenaam zonder in elk land een aparte procedure te doorlopen. Het certificaat vervangt de nationale stukken niet, maar werkt ernaast.
Wat wij voor Nederlandse erfgenamen doen
Wij stellen eerst vast welk recht geldt en wie de erfgenamen zijn, beoordelen of de notariële of de gerechtelijke weg passend is, en bewaken de termijnen rond aanvaarding en verwerping. Vervolgens kunnen wij de erfopvolging in Polen afwikkelen en, waar nodig, een Europees erfrechtcertificaat aanvragen — grotendeels op afstand, met een volmacht.
Uit de Poolse rechtspraak. In de Poolse rechtspraak is aanvaard dat de rechter in een procedure tot boedelscheiding óók de verkrijging van de nalatenschap kan vaststellen na een deelnemer die tijdens die procedure is overleden. Dat onderstreept waarom een tijdige, ordelijke afwikkeling latere complicaties voorkomt.
Gerelateerde onderwerpen
- Legitieme portie en zachowek in Polen
- Een erfenis verwerpen in Polen
- Advocaat in Polen voor Nederlanders
- Echtscheiding en alimentatie in Polen
- Echtscheiding zonder schuldvraag in Polen
- Alimentatie voor een kind in Polen
Volgende stap
Neem contact op
Veelgestelde vragen
Geldt Pools of Nederlands recht op de erfenis?
In beginsel het recht van het land waar de overledene zijn laatste gewone verblijfplaats had, tenzij hij in een testament voor zijn nationale recht koos.
Moet ik snel beslissen?
Ja. Rond aanvaarding en verwerping gelden termijnen (in de regel zes maanden vanaf het moment dat u van uw recht op de nalatenschap weet). Laat een Poolse brief of beslissing daarom meteen beoordelen.
Kan dit op afstand vanuit Nederland?
Grotendeels wel. Met een volmacht kunnen wij de meeste stappen in Polen voor u verzorgen.