De kern in het kort
Vermoedt u dat een Poolse nalatenschap meer schulden dan bezittingen bevat? Dan hoeft u die niet te aanvaarden — u kunt de erfenis verwerpen, maar daarvoor geldt een termijn. Even belangrijk is het tegenovergestelde misverstand: wie niets doet, erft sinds een wetswijziging niet meer automatisch alle schulden. Hieronder leest u beide kanten.
Wat gebeurt er als u niets doet?
Tot enkele jaren geleden kon stilzitten gevaarlijk zijn. Sinds 18 oktober 2015 geldt echter dat een erfgenaam die binnen de termijn geen verklaring aflegt, de nalatenschap onder voorrecht van boedelbeschrijving aanvaardt (przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza). De aansprakelijkheid voor schulden is dan beperkt tot de waarde van de nalatenschap zoals vastgesteld in de boedelbeschrijving. Niets doen leidt dus niet meer automatisch tot onbeperkte aansprakelijkheid — maar het is zelden de beste keuze, omdat u dan wél erfgenaam wordt en betrokken raakt bij de afwikkeling.
De termijn van zes maanden — wanneer begint die?
De verklaring tot verwerping moet in beginsel binnen zes maanden worden afgelegd. Die termijn begint niet op de dag van overlijden, maar op het moment waarop u van uw recht op de nalatenschap weet — vaak het moment waarop u verneemt dat een eerdere erfgenaam heeft verworpen of dat u tot de nalatenschap geroepen bent. Omdat verwerping de volgende in lijn tot erfgenaam maakt, ontstaat regelmatig een keten: ook uw kinderen kunnen daardoor in beeld komen. Om de termijn te behouden, volstaat het om vóór het verstrijken ervan bij de rechter een verzoek tot het afleggen van de verklaring in te dienen.
Drie keuzes, geen vierde
Een erfgenaam heeft in Polen drie mogelijkheden: de nalatenschap zuiver aanvaarden, haar aanvaarden onder voorrecht van boedelbeschrijving (aansprakelijkheid beperkt tot de waarde), of haar verwerpen. Welke keuze verstandig is, hangt af van de verhouding tussen bezittingen en schulden — en juist die is bij een buitenlandse nalatenschap vaak het lastigst vast te stellen.
Minderjarige kinderen: soms een extra stap via de rechter
Wilt u namens een minderjarig kind verwerpen, dan is een handtekening niet altijd genoeg — maar sinds 15 november 2023 is dit genuanceerder dan vroeger. In bepaalde gevallen mag een ouder zónder rechterlijke toestemming voor het kind verwerpen: namelijk wanneer het kind tot de nalatenschap is geroepen doordat de ouder zelf eerder heeft verworpen, de andere ouder daarmee instemt of beide ouders samen handelen, én ook de andere afstammelingen van de ouders van het kind de nalatenschap verwerpen. Buiten die situatie blijft toestemming van de rechter nodig.
Welke rechter beslist, hangt af van het stadium: loopt er al een procedure tot vaststelling van de erfopvolging, dan geeft de erfrechtelijke rechter — niet de familierechter — die toestemming. Even belangrijk: de termijn voor het kind wordt opgeschort zolang de procedure om die toestemming loopt, zodat de termijn niet kan aflopen terwijl u op de beslissing wacht. Dit is inmiddels uitdrukkelijk in de Poolse wet geregeld en in de rechtspraak bevestigd. Wie deze stappen overslaat, riskeert dat het kind ongewild erfgenaam wordt; wij brengen daarom eerst in kaart óf toestemming nodig is en, zo ja, bij welke rechter.
Hoe verwerpt u in de praktijk — ook vanuit Nederland?
De verklaring wordt afgelegd voor een Poolse notaris of rechtbank. Vanuit Nederland kan dit vaak via een gemachtigde met een correct opgestelde volmacht. Die volmacht moet de juiste vorm hebben — schriftelijk en met een officieel gewaarmerkte handtekening. Cruciaal zijn bovendien het juiste tijdstip en de juiste vorm van de verklaring zelf: een te late of vormgebrekige verklaring mist haar werking.
Gerelateerde onderwerpen
- Erfrecht in Polen voor Nederlanders
- Legitieme portie en zachowek in Polen
- Advocaat in Polen voor Nederlanders
- Echtscheiding en alimentatie in Polen
- Echtscheiding zonder schuldvraag in Polen
- Alimentatie voor een kind in Polen
Volgende stap
Neem contact op
Veelgestelde vragen
Word ik aansprakelijk voor alle schulden als ik niets doe?
Niet onbeperkt. Sinds 18 oktober 2015 leidt stilzitten tot aanvaarding onder voorrecht van boedelbeschrijving, waarbij u alleen tot de waarde van de nalatenschap aansprakelijk bent. Verwerpen blijft mogelijk en is bij overwegend schulden vaak verstandiger.
Wanneer begint de termijn van zes maanden?
Op het moment dat u van uw recht op de nalatenschap weet, niet op de dag van overlijden.
Moeten mijn kinderen ook iets doen?
Mogelijk. Omdat verwerping de volgende in lijn tot erfgenaam maakt, kunnen ook uw kinderen erfgenaam worden. Voor minderjarigen is sinds 15 november 2023 niet altijd meer rechterlijke toestemming nodig, maar in veel gevallen nog wel — wij beoordelen dit per situatie.