Większość lęku przed rozwodem bierze się z nieznajomości procedury. W rzeczywistości przebieg sprawy jest uporządkowany: składasz pozew do sądu okręgowego, sąd wyznacza rozprawę, przeprowadza obowiązkowe przesłuchanie stron i pozostałe dowody, a następnie wydaje wyrok, który po upływie terminów staje się prawomocny. Artykuły w tym dziale opisują każdy z tych kroków osobno, żebyś wiedział, czego się spodziewać i jak się przygotować.

Naturalna kolejność czytania biegnie od strony o pisaniu pozwu i o rozprawie, przez teksty o dowodach, świadkach i badaniu OZSS, aż po wyrok, apelację i prawomocność. Jeśli zależy Ci na czasie i kosztach, zajrzyj też do artykułów o tym, ile trwa i ile kosztuje sprawa oraz kiedy rozwód może zamknąć się na pierwszej rozprawie.

To dział poradnikowy. Jeśli szukasz prowadzenia sprawy przez pełnomocnika, zakres pomocy kancelarii opisujemy na stronie Rozwód i alimenty w Poznaniu.

Etapy sprawy rozwodowej krok po kroku

  1. Przygotowanie i pozew. Sprawa zaczyna się od pozwu do sądu okręgowego, w którym wskazujesz żądania co do winy, dzieci i alimentów oraz dowody. Wymogi formalne i załączniki opisujemy w artykule o tym, jak napisać pozew o rozwód.
  2. Opłata i braki formalne. Opłata od pozwu wynosi 600 zł; jeśli pismo ma braki, sąd wzywa do ich uzupełnienia w terminie tygodniowym. Pełne zestawienie kosztów znajdziesz w artykule o opłatach w sprawie rozwodowej.
  3. Doręczenie i odpowiedź na pozew. Sąd doręcza pozew drugiemu małżonkowi i zakreśla termin na odpowiedź. Stanowisko pozwanego wyznacza pole sporu: od zgodnego wniosku o rozwód bez winy po spór o wszystko.
  4. Próba ugodowa lub mediacja. Sąd może skierować strony do mediacji, zwłaszcza gdy widzi szansę na porozumienie co do dzieci. Czy warto z niej korzystać, oceniamy w artykule o mediacji rozwodowej.
  5. Rozprawy i dowody. Sąd przeprowadza obowiązkowe przesłuchanie stron, a przy sporze także pozostałe dowody: świadków, dokumenty, przy dzieciach badanie OZSS. Przebieg posiedzenia opisujemy w artykule o tym, jak wygląda rozprawa rozwodowa.
  6. Wyrok. W wyroku sąd rozwiązuje małżeństwo i obowiązkowo rozstrzyga o winie (chyba że oboje wnosicie o zaniechanie), o władzy rodzicielskiej, kontaktach i alimentach na wspólne małoletnie dzieci. Szczegóły w artykule o tym, co zawiera wyrok rozwodowy.
  7. Apelacja i prawomocność. Strona niezadowolona może w tygodniu od ogłoszenia wyroku zażądać uzasadnienia, a po jego doręczeniu wnieść apelację w terminie dwóch tygodni; zasady opisujemy w artykule o apelacji od wyroku rozwodowego. Bez apelacji wyrok uprawomocnia się po upływie terminów.

Ile trwa cała procedura

Przy zgodnych stanowiskach rozwód bywa orzekany już na pierwszej rozprawie, kilka miesięcy po złożeniu pozwu. Spór o winę, dzieci lub majątek wydłuża sprawę do roku i dłużej; od czego dokładnie to zależy, piszemy w artykule o tym, ile trwa sprawa rozwodowa.

Najczęstsze pytania o przebieg sprawy

Czy muszę stawić się w sądzie osobiście? Tak, przesłuchanie obojga małżonków jest w sprawie rozwodowej obowiązkowe; sądy dopuszczają jednak udział w formie zdalnej, o którą można wnioskować.

Czy sąd może nie dać rozwodu? Może, jeśli nie doszło do zupełnego i trwałego rozkładu pożycia albo rozwodowi sprzeciwia się dobro wspólnych małoletnich dzieci lub zasady współżycia społecznego.

Co najbardziej przyspiesza sprawę? Zgodne stanowiska co do winy i dzieci, kompletny pozew bez braków formalnych oraz ograniczenie wniosków dowodowych do rzeczy istotnych.